بازار لوازم یدکی زیر تیغ گرانی خرید قطعه استوک رونق گرفت
خبرگزاری نفت و گاز: بررسی بازار لوازم یدکی نشان داده است مالکان خودرو با هزینه های سنگین رو به رو شده اند و خیلی از آنها بجای خرید قطعه نو، به انتخابهای ارزان تر مانند استوک یا تعمیر قطعه قبلی روی آورده اند.
به گزارش خبرگزاری نفت و گاز به نقل از مهر، در بازار قطعات یدکی خودرو سؤال اول مشتری دیگر فقط این نیست که «قطعه موجود است یا نه»؛ بخش مهم ماجرا به قیمت برمی گردد. مشتری قطعه ای را که تعمیرکار روی کاغذ نوشته در دست می گیرد، از یک فروشگاه قیمت می گیرد و پیش از این که خرید کند، سراغ فروشنده بعدی می رود. اختلاف قیمت میان برندها و نمونه های مختلف هم سبب شده انتخاب قطعه برای خیلی از مالکان خودرو به یک مقایسه قیمتی تبدیل گردد.
این وضعیت در حالی ادامه دارد که فعالین صنفی از افزایش شدید هزینه تامین قطعات خبر می دهند. فعالین حوزه قطعات یدکی می گویند حدود ۷۰ درصد لوازم جانبی یا به صورت کامل وارداتی هستند یا مواد اولیه آنها از خارج تامین می شود و قیمت قطعات نسبت به سال قبل در بعضی موارد بیشتر از دو برابر شده است.
قفسه ها خالی نیست، اما همه قطعات هم پیدا نمی شود
بررسی میدانی خبرنگار مهر از بازار نشان میدهد که تصویر بازار یکدست نیست. برای خودرو های داخلی پرتیراژ، بخش زیادی از قطعات مصرفی بازهم در بازار پیدا می شود؛ اما این به معنای ثبات قیمت یا دسترسی یکسان به همه قطعات نیست. در مقابل، وضعیت خودرو های چینی و مونتاژی متفاوت می باشد و برخی فروشندگان از کمبود برخی قطعات این خودرو ها آگاهی داده اند.
فروشنده در چنین بازاری با مسئله دیگری هم رو به رو است؛ کالایی که امروز می فروشد ممکنست فردا با همان قیمت قابل جایگزینی نباشد. رشد هزینه واردات، حمل و نقل، مواد اولیه و نوسان ارز، قیمت خرید موجودی جدید را تغییر می دهد و همین مسئله قیمت گذاری را برای فروشنده دشوار می کند.
در بخش قطعات وارداتی، موضوع تامین جدی تر است. فعالین صنفی از اختلال در ثبت سفارش، توقف کالا و دشواری تامین برخی اقلام آگاهی داده اند؛ مشکلی که بخصوص در قطعات ماشین آلات، خودرو های سنگین و برخی برندهای خارجی پررنگ تر است.
وقتی قیمت قطعه از توان مشتری جلو می زند
اثر افزایش قیمت را بیشتر از هر جا می توان در رفتار مشتری دید. مالک خودرو برای تعویض یک قطعه، دیگر لزوماً سراغ گران ترین یا حتی قطعه اصلی نمی رود. اول قیمت می گیرد، بعد در رابطه با برند سؤال می کند و در نهایت اگر رقم بالا باشد، از تعمیرکار می پرسد: «نمی شود همین قطعه را تعمیر کرد؟»
این تغییر رفتار به مدلول از بین رفتن تقاضا نیست. خودرو بازهم باید تعمیر شود و قطعات مصرفی را نمی توان برای همیشه کنار گذاشت. اما تقاضا از خرید قطعه نو و گران بسمت انتخابهای ارزان تر حرکت کرده است.
قطعات استوک، نمونه های اقتصادی تر و تعمیر قطعه قبلی حالا برای بخشی از مشتریان به انتخابهای جدی تبدیل گشته اند. در خودرو های قدیمی تر این وضعیت بیشتر دیده می شود؛ چون که مالک معمولا حاضر نیست برای تعمیر خودرویی که ارزش آن محدود است، هزینه ای نزدیک به قیمت یک قطعه نو و گران قیمت پرداخت کندقطعات استوک، نمونه های اقتصادی تر و تعمیر قطعه قبلی حالا برای بخشی از مشتریان به انتخابهای جدی تبدیل گشته اند. در خودرو های قدیمی تر این وضعیت بیشتر دیده می شود؛ چون که مالک معمولا حاضر نیست برای تعمیر خودرویی که ارزش آن محدود است، هزینه ای نزدیک به قیمت یک قطعه نو و گران قیمت پرداخت کند.
قطعات چندصد هزار تومانی تا چند میلیون تومانی
قیمت ها نیز فاصله بسیاری با یکدیگر دارند. قطعات ساده و مصرفی برخی خودرو های داخلی هنوز در محدوده چندصد هزار تومان معامله می شوند، اما وقتی نوبت به قطعات فنی و مجموعه ای می رسد، رقم ها به چند میلیون تومان می رسد.
به عنوان نمونه، گزارش میدانی از بازار تهران نشان میدهد که خیلی از قطعات پرمصرف خودرو های داخلی مانند پراید، پژو ۴۰۵، سمند و ال۹۰ طی ماه های اخیر رشد ۳۰ تا ۸۰ درصدی را تجربه کرده اند. بطور مثال، کیت تسمه تایم اورجینال ال۹۰ به حدود ۱۱ میلیون و ۲۰ هزار تومان رسیده، سرسیلندر کامل دوگانه ایساکو پژو ۴۰۵ حدود ۲۷ میلیون تومان و کمپرسور کولر پژو ۴۰۵ حدود ۲۱ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان قیمت گذاری شده است.
در بخش بدنه نیز رودری کامل پراید حدود ۳ میلیون و ۶۰ هزار تومان و سپر جلو پژو پارس حدود ۵ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان معامله می شود، در حالیکه قطعات کوچک تر مانند نوار درزگیر حدود ۳۰۰ هزار تومان و دریچه کولر حدود ۹۶ هزار تومان باقیمانده اند.
در همین حال، قطعات سیستم ترمز و کلاچ نیز روند صعودی داشته اند؛ لنت ترمز جلو پارس برای پراید حدود یک میلیون و ۲۴۵ هزار تومان، لنت تکستار پژو ۴۰۵ حدود ۲ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و دیسک و صفحه والئو ال۹۰ حدود ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گزارش شده است. باتری های خودرو نیز بسته به ظرفیت و برند بین حدود ۴ تا بیشتر از ۱۰ میلیون تومان متغیر است و هزینه تعمیرات موتور یا تعویض قطعات اصلی را برای مالکان بشدت سنگین کرده است.
فعالان بازار این افزایش ها را عمدتا به نوسانات ارزی، محدودیت های تامین و رشد هزینه های تولید نسبت می دهند. ازاین رو آن چه برای مالک خودرو یک خرابی ساده به نظر می آید، ممکنست پس از مراجعه به تعمیرگاه به لیستی از چند قطعه تبدیل شود؛ قطعاتی که مجموع قیمت آنها در کنار اجرت تعمیر، هزینه غائی را بشکل محسوسی بالا می برد.
وضعیت قطعات خودرو های چینی
در بخش خودرو های مونتاژی و چینی، داستان کمی متفاوت می باشد. مشکل فقط قیمت نیست؛ پیدا کردن قطعه مناسب هم گاهی زمان بر می شود. تنوع زیاد مدلها، وابستگی بخشی از قطعات به واردات و محدود بودن شبکه تامین سبب شده برخی قطعات این خودرو ها به اندازه قطعات پراید، پژو یا تیبا در دسترس نباشد. در این بخش ممکنست خودرو برای یک قطعه خاص مدت بیشتری در تعمیرگاه بماند و مالک علاوه بر هزینه قطعه، هزینه خواب خودرو را هم تحمل کند.
قیمت ها نیز به مراتب بالاتر است. بعنوان نمونه، کیت کلاچ ام وی ام ۵۳۰ حدود ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، واتر پمپ تیگو ۵ حدود ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، کمپرسور کولر هایما S5 حدود ۱۰ میلیون و ۶۶۰ هزار تومان و استارت جک S5 حدود ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در بازار معامله می شود.
اما وقتی نوبت به قطعات فنی و مجموعه ای می رسد، ارقام بشدت سنگین تر می شود. گیربکس اتوماتیک آریزو ۶ حدود ۹۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان، گیربکس کامل جک S5 حدود ۱۹۰ تا ۱۹۳ میلیون تومان، ساعت گیربکس جک S5 حدود ۱۰۳ میلیون تومان و دبل کلاچ گیربکس جک S5 حدود ۷۶ تا ۹۲ میلیون تومان قیمت دارد. در قسمت بدنه نیز سپر جلو یا عقب برخی مدلهای ام وی ام X22 پرو تا ۳۵ میلیون تومان و چراغ جلو ام وی ام X22 حدود ۱۱ تا ۱۴.۵ میلیون تومان گزارش شده است.
اتحادیه قطعات یدکی تهران نیز در ماه های اخیر به صورت مشخص از کمبود قطعات خودرو های چینی سخن گفته است؛ ازاین رو نمی توان وضعیت تامین قطعات خودرو های داخلی را به کل بازار تعمیم داد. این ارقام در کنار محدودیت عرضه، هزینه تعمیر خودرو های مونتاژی را نسبت به مدلهای داخلی به مراتب سنگین تر کرده است.
فروشنده هم از نوسان قیمت در امان نیست
در سمت دیگر بازار، فروشنده قرار دارد؛ کسی که باید موجودی خویش را با قیمت امروز بفروشد و همان کالا را با قیمت جدید جایگزین کند. در شرایطی که قیمتها مرتب تغییر می کند، فروش یک قطعه لزوماً به مدلول تحقق سود قطعی نیست؛ چون که هزینه خرید مجدد آن می تواند تغییر کرده باشددر شرایطی که قیمتها مرتب تغییر می کند، فروش یک قطعه لزوماً به مدلول تحقق سود قطعی نیست؛ چون که هزینه خرید مجدد آن می تواند تغییر کرده باشد.
همین مسئله یکی از دلایلی است که سبب شده قیمت یک قطعه در فروشگاه های مختلف یکسان نباشد. برند، کشور سازنده، اصالت کالا، موجودی فروشنده و زمان خرید هر کدام می تواند روی قیمت غائی اثر بگذارد.
از سوی دیگر، فعالین صنفی می گویند بیشتر از ۷۰ درصد قطعات یا وارداتی هستند یا مواد اولیه وارداتی دارند. ازاین رو بازار قطعات یدکی بشکل مستقیم و غیرمستقیم از ارز و شرایط واردات تأثیر می گیرد.
قاچاق هم در بازار خودش را نشان می دهد
در همین شرایط، قطعات قاچاق بازهم در حاشیه بازار حضور دارند. پلیس امنیت اقتصادی تهران از کشف بیشتر از ۲۵ هزار قلم قطعات یدکی قاچاق به ارزش ۳۰ میلیارد تومان در یک انبار در محدوده عبدل آباد خبر داد؛ این کشف نشان میدهد بخشی از عرضه بازار خارج از مسیر رسمی واردات و توزیع قرار دارد.
وجود کالای قاچاق در بازاری که مشتری به دنبال ارزان تر تمام شدن تعمیر خودرو است، اهمیت بیشتری پیدا می کند. اختلاف قیمت می تواند بخشی از مشتریان را بسمت کالاهایی ببرد که اصالت یا مسیر تامین آنها روشن نیست؛ موضوعی که در قطعات حساس خودرو، علاوه بر هزینه اقتصادی، مسئله ایمنی نیز به وجود می آورد.
بازار رکود دارد، اما نیاز به قطعه متوقف نشده است
با وجود همه این مشکلات، بازار قطعات یدکی را نمی توان بازاری بدون مشتری دانست. خودرو های موجود در کشور هر روز نیاز به سرویس، تعمیر و تعویض قطعه دارند. تفاوت اینجاست که مشتری دیگر مثل قبل فقط به دنبال «قطعه موجود» نیست؛ او به دنبال قطعه ای است که بتواند با کمترین فشار مالی تهیه نماید.
به همین دلیل، بازار همزمان دو تصویر دارد؛ از یک طرف قطعاتی که در انبارها و فروشگاه ها وجود دارند و از سوی دیگر مشتریانی که به علت قیمت بالا برای خرید آنها مرددند. در بعضی گروه ها نیز کمبود واقعی وجود دارد و مشتری برای یافتن قطعه مناسب باید زمان بیشتری صرف کند.
مسئله بازار قطعات یدکی فقط گرانی یا فقط کمبود نیست. مسئله اصلی، به هم رسیدن سه عامل هزینه بالای تأمین، دشواری دسترسی به برخی قطعات و کاهش قدرت خرید مشتری است. نتیجه نیز در رفتار بازار مشخص است؛ مشتری بیشتر قیمت می گیرد، بیشتر چانه می زند، بیشتر سراغ تعمیر می رود و برای بعضی خودرو ها و قطعات، گزینه استوک و اقتصادی را به خرید قطعه نو ترجیح می دهد.
منبع: oilna.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب